Киберқауіпсіздік және кибергигиена

Жасөспірім өз аакаунтын интернетте қалай қоргай алады

НАЗАР ҚАУІПТІ БОЛҒАН КЕЗДЕ
Кейде қайда оқитыныңды, кіммен қыдыратыныңды, мектептен кейін қайда баратыныңды бәрімен бөліскің келеді. Бірақ жеке ақпаратты тым көп жариялап, бейтаныс адамдарды қосып, жиі қайда жүргеніңді көрсетсең, олар сен туралы тым көп біліп, сені аңдып жүруі мүмкін. Алғашында бұл «жай ғана қызығушылық» сияқты көрінуі мүмкін. Ал кейін тұрақты хабарламалар, сұрақтар, қысым, қорқыту немесе интернетте және шынайы өмірде аңду басталады. Бұл — сталкинг. Қазақстанда сталкинг — қылмыстық құқықбұзушылық. Сталкинг жеке шекараны бұзады, қауіпсіздік сезімінен айырады және психологиялық жағдайға елеулі әсер етуі мүмкін. Егер қорқып жүрсең немесе өзіңді жайсыз сезінсең — бұл өте маңызды белгі.
Егер біреу сені аңдып немесе күмәнді хабарламалар жазса:
1 жауап берме
2 аккаунтты бұғатта
3 әлеуметтік желіде шағым таста
4 хат-хабарды сақта (скриншоттар)
5 енетін ересек адамдарға айт
Есіңде болсын: сенің қауіпсіздігің лайктар мен қаралымдардан маңыздырақ.